Posted on 308  

Những năm vừa qua, thị trường ô tô Việt Nam đã chứng kiến nhiều sự thay đổi. Xe hơi nhập ngoại vẫn phát triển. Song song với việc ngành công nghiệp ô tô nội địa đang từng ngày đổi mới. Thương hiệu xe hơi “made in Vietnam” đầu tiên- Vinfast ra đời. Cùng với đó, các nhà máy lắp ráp ô tô cũng đang dần phổ biến. Ngành công nghiệp xe hơi Việt Nam đang tiến dần đến mục tiêu sản xuất, lắp ráp thay vì nhập khẩu. Đồng thời, từng bước chuyển sang xuất khẩu ô tô. Tuy nhiên, ngành công nghiệp lắp ráp ô tô đã thực sự đến thời để phát triển hay chưa? Trong bài viết dưới đây, hãy cùng chúng tôi tìm hiểu và phân tích về vấn đề này nhé.

Theo ý kiến của nhiều chuyên gia, thị trường ô tô Việt Nam hiện đã có đủ độ lớn về quy mô để có thể chuyển sang giai đoạn sản xuất linh kiện, lắp ráp. Tuy nhiên, để tạo điều kiện cho ngành công nghiệp phụ trợ này, Nhà nước cần có nhiều chính sách hơn nữa. Quy mô kinh tế là điều kiện cần. Song nó chưa phải là điều kiện đủ để ngành công nghiệp lắp ráp này phát triển.

Bức tranh toàn cảnh thị trường

Thị trường ô tô khu vực Đông Nam Á

Theo công bố của Hiệp hội ô tô Đông Nam Á (AAF): Năm 2020, tổng doanh số xe bán ra tại khu vực đạt hơn 2,4 triệu chiếc, giảm 29% so với năm 2019. Số lượng này được tính ở 8 thị trường trong khu vực. Chúng bao gồm: Brunei, Indonesia, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam.

Dẫn đầu khu vực là Thái Lan với doanh số bán ra đạt gần 800.000 xe. Tiếp đến là Indonesia với gần 600.000 xe. Malaysia với khoảng 550.000 xe.

Một nhà máy lắp ráp oto tại Đông Nam Á

Nhờ các biện pháp phòng chống dịch Covid-19 tốt, đi kèm chính sách hỗ trợ kịp thời, doanh số ô tô giảm nhẹ giúp Việt Nam vượt qua Philippines. Đồng thời, nước ta cũng trở thành quốc gia bán nhiều ô tô thứ 4 trong khu vực ASEAN. Sức mua đạt 296.634 xe.

Tuy nhiên, thống kê nêu trên của AAF chưa tính số lượng xe Hyundai (TC Motor) và VinFast (không báo cáo doanh số theo hệ thống của VAMA). Do vậy, nếu gộp cả hai thương hiệu này, thực tế doanh số ô tô tại Việt Nam lên tới 407.487 chiếc trong năm 2020 (gồm cả xe thương mại). Điều này cũng thu hẹp khoảng cách so với các quốc gia xếp trên về doanh số.

Thị trường ô tô Việt Nam dự đoán tăng trưởng mạnh

Trong một nghiên cứu mới đây, Công ty Chứng khoán SSI ước tính: Ngành ô tô Việt Nam sẽ tăng trưởng 16,3% so với cùng kỳ về sản lượng tiêu thụ trong năm 2021. Đồng thời, quy mô thị trường cũng được cho là đã đủ lớn. Vì vậy, các nhà sản xuất chuyển từ nhập khẩu sang lắp ráp oto trong nước.

Cũng theo báo cáo này, hiện trên thị trường Việt Nam có 6 thương hiệu mạnh. Thị phần của chúng chiếm đến 90%. Đó là các hãng: Thaco, Hyundai, Toyota, Mitsubishi, Ford, Honda. Trong đó, doanh số bình quân xấp xỉ 30.000 – 60.000 chiếc/năm. Con số này vượt qua điểm hòa vốn đối với xe lắp ráp trong nước (theo ước tính trước đây là 30.000 – 40.000 chiếc/năm cho một nhà máy lắp ráp hoặc 10.000 – 20.000 chiếc/năm cho mỗi mẫu xe).

Nhu cầu về ô tô sắp đạt tiệm cận

Nhóm này còn dự đoán, thị trường ô tô Việt Nam sẽ tăng trưởng mạnh trong thời gian tới. Lý do là bởi thu nhập bình quân đầu người đang tăng nhanh. Dự kiến con số này sẽ ở mức 8 – 10%/năm trong vòng 10 năm tới.

So sánh với các quốc gia trong khu vực, mức thu nhập hiện nay đang tiến rất gần tới điểm bùng nổ về nhu cầu mua ô tô. Oto sẽ sớm chuyển từ mặt hàng xa xỉ với chỉ 34 xe/1.000 người vào năm 2020 và trở thành mặt hàng tiêu dùng phổ biến với tỷ lệ sở hữu xe cao như các nước trong khu vực.

Nhà máy sản xuất ô tô

Bên cạnh đó, sản lượng sản xuất xe trong nước cũng tăng nhanh. Điều này giúp đáp ứng dần dần được nhu cầu của người tiêu dùng. Bên cạnh đó, giá xe oto cũng được dự đoán sẽ ngày càng rẻ hơn. Ngoài ra, các chính sách cũng đang hướng tới việc giảm thuế/phí đối với mặt hàng này

Ngành công nghiệp lắp ráp ô tô liệu đã đến thời?

Theo chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long, thị trường ô tô hiện nay chưa đủ lớn để các nhà sản xuất chuyển dịch từ nhập khẩu sang lắp ráp trong nước. Tuy nhiên, có một “điểm sáng” là sản phẩm ô tô điện của VinFast. Ô tô điện không đòi hỏi công nghệ, linh kiện cao hơn và nhiều hơn so với động cơ xăng, dầu diesel.

“Dù việc sản xuất ô tô điện không hề đơn giản. Song gần như hướng đi này có điểm xuất phát như nhau. Nếu cứ bám theo sản xuất ô tô truyền thống trong khi các nước đã phát triển trước cả hàng chục năm thì Việt Nam chưa biết khi nào đuổi kịp”. Ông Long chia sẻ thêm.

Ông Nguyễn Trung Hiếu, Trưởng tiểu ban Chính sách, Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) cho rằng. Nói thị trường đã đủ lớn để đẩy mạnh lắp ráp ô tô là chưa đầy đủ.

Ngành công nghiệp lắp ráp ô tô liệu đã đến thời?

Bởi, đẩy mạnh sản xuất hay không phụ thuộc vào cả chi phí sản xuất. Các doanh nghiệp đều có quyền lựa chọn giữa lắp ráp và nhập khẩu. Trước đây, khi thị trường còn khiêm tốn, các hãng vẫn đầu tư sản xuất. Bởi khi đó, chi phí nhập khẩu xe rất cao nên các hãng phải sản xuất.

Hiện nay, thị trường đã lớn hơn. Doanh số tốt hơn. Nhà nước cũng gỡ bỏ hàng rào xe nhập. Tuy nhiên, doanh nghiệp  sản xuất vẫn chưa đủ năng lực cạnh tranh. Vì thế mới xảy ra câu chuyện bên trên. Dù thị trường có lớn nhưng năng lực cạnh tranh kém thì doanh nghiệp vẫn không muốn sản xuất.

Lắp ráp ô tô hay lựa chọn nhập khẩu: Phụ thuộc nhiều vào chi phí

“Có thể nói, thị trường hiện nay đang tốt dần lên. Nhà nước mong muốn tăng tỷ lệ nội địa hóa linh kiện để lắp ráp xe bán ra thị trường. Để bán được xe, thị trường phải tăng trưởng ổn định. Các hãng yên tâm đầu tư. Điều này đang tốt dần lên và đến một lúc nào đó sẽ đủ lớn. Tuy nhiên, vấn đề cốt yếu là ô tô, linh kiện sản xuất trong nước có cạnh tranh được với hàng nhập khẩu hay không. Đây chính là câu chuyện về chất lượng và chi phí. Chất lượng qua kinh nghiệm, tích lũy… rồi cũng sẽ làm được. Nhưng chi phí lại phụ thuộc vào sản lượng. Mà sản lượng lại phụ thuộc vào thị trường. Nếu để diễn ra tự nhiên thì quá trình này rất lâu”, ông Hiếu phân tích.

Nhà máy ô tô Vinfast

Để phát triển công nghiệp ô tô, theo ông Hiếu phải đi từ gốc là ngành công nghiệp linh kiện. Muốn phát triển được công nghiệp linh kiện cần phải có các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp. Đồng thời, tạo điều kiện cho các nhà cung ứng linh kiện trong nước (cả doanh nghiệp nội lẫn FDI).

“Doanh nghiệp ô tô có thể chung tay cùng một số nhà cung ứng linh kiện trong nước để hạ chi phí sản xuất. Tuy nhiên, họ vẫn cần sự chung tay của Nhà nước. Nhà nước có thể thông qua hỗ trợ thuế để giảm thêm chi phí. Khi doanh nghiệp sản xuất linh kiện thấy rằng có lợi nhuận xứng đáng họ sẽ làm”. Ông Hiếu nói.

Nguồn: Dantri.com.vn

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.